Promile a prawo: ile wolno, a co grozi za jazdę po alkoholu

Dwa progi: stan po użyciu alkoholu i stan nietrzeźwości

Progi określa art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Kodeks karny w art. 115 § 16 powtarza próg stanu nietrzeźwości.

Ważne słowa w ustawie to „wynosi lub prowadzi do”. Liczy się więc także alkohol, który jeszcze się wchłania i za chwilę podniesie stężenie. Prawo o ruchu drogowym (art. 45 ust. 1 pkt 1) zabrania kierowania pojazdem zarówno w stanie nietrzeźwości, jak i w stanie po użyciu alkoholu.

Promile we krwi a wynik w wydychanym powietrzu

Alkomat mierzy alkohol w wydychanym powietrzu i podaje wynik w miligramach na 1 dm³ (decymetr sześcienny, czyli litr). Badanie krwi daje wynik w promilach. Ustawa wyznacza progi osobno dla każdej z tych dwóch metod, więc nie trzeba niczego przeliczać: 0,1 mg/dm³ odpowiada w prawie progowi 0,2‰, a 0,25 mg/dm³ progowi 0,5‰.

Nasz kalkulator promili pokazuje tylko szacunek we krwi, a nie pomiar. Nie zastąpi alkomatu ani badania.

Kary za prowadzenie samochodu po alkoholu

Stan po użyciu alkoholu (0,2–0,5‰): wykroczenie

• Art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń: kto w stanie po użyciu alkoholu prowadzi pojazd mechaniczny, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł.
• Art. 87 § 3 k.w.: sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 29 § 1 k.w. taki zakaz trwa od 6 miesięcy do 3 lat.
• Art. 38 § 2 k.w. (w brzmieniu od 29.01.2026): kto w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania ponownie popełni to samo wykroczenie z art. 87 § 1, dostaje grzywnę nie niższą niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Stan nietrzeźwości (powyżej 0,5‰): przestępstwo

• Art. 178a § 1 Kodeksu karnego: kto w stanie nietrzeźwości prowadzi pojazd mechaniczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
• Art. 178a § 4 k.k.: jeśli sprawca był już wcześniej prawomocnie skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości albo jechał w czasie zakazu orzeczonego za przestępstwo, grozi mu kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
• Art. 42 § 2 k.k.: gdy sprawca przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości, sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata. W przypadkach opisanych w art. 42 § 3 i 4 k.k. zakaz jest dożywotni.
• Art. 43a § 2 k.k.: przy skazaniu z art. 178a § 1 sąd orzeka świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł. Przy art. 178a § 4 (art. 43a § 3) jest to co najmniej 10 000 zł. Górna granica wynosi 60 000 zł (art. 43a § 1).

Przepadek samochodu

• Art. 44b § 1 k.k.: przy skazaniu z art. 178a § 1 lub § 4 sąd może orzec przepadek pojazdu mechanicznego, który prowadził sprawca.
• Art. 44b § 1a k.k. (od 29.01.2026): jeśli stężenie wynosiło co najmniej 1,5‰ we krwi albo 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu lub do niego prowadziło, sąd orzeka przepadek pojazdu, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
• Art. 44b § 5 i 6 k.k.: jeśli pojazd nie był wyłączną własnością sprawcy, przepadku się nie orzeka. W takim przypadku sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5000 do 500 000 zł.

Zatrzymanie prawa jazdy na miejscu

Art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym: policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że kierujący jest w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu.

Rower i inne pojazdy niemechaniczne

Jazda rowerem po alkoholu nie jest przestępstwem z art. 178a k.k., który dotyczy pojazdów mechanicznych. Jest jednak wykroczeniem z art. 87 Kodeksu wykroczeń, jeśli odbywa się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu:

• stan po użyciu alkoholu (art. 87 § 2 k.w.): areszt albo grzywna nie niższa niż 1000 zł,
• stan nietrzeźwości (art. 87 § 1a k.w.): ta sama kara co za samochód w stanie po użyciu, czyli areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł,
• w obu przypadkach sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne (art. 87 § 4 k.w.).

Nie opisujemy tu hulajnóg elektrycznych i innych urządzeń transportu osobistego, bo ich kwalifikacja zależy od kilku przepisów naraz. W takim przypadku sprawdź aktualną interpretację u prawnika albo na policji.

Młody kierowca: w okresie próbnym zero

Od 3.03.2026 r. art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami (w brzmieniu nadanym ustawą z 17 października 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1676) zabrania kierowcy w okresie próbnym jazdy samochodem z przekroczeniem stężenia 0,0‰ alkoholu we krwi lub 0,0 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza. Okres próbny po pierwszym prawie jazdy kategorii B trwa co do zasady 2 lata.

Rano po imprezie i po sylwestrze

Przepisy nie odróżniają alkoholu „wczorajszego” od dzisiejszego. Liczy się stężenie w chwili jazdy. Policja prowadzi poranne kontrole trzeźwości. Na przykład po długim czerwcowym weekendzie w 2026 r. poznańska drogówka sprawdziła blisko 4500 kierowców i zatrzymała 9 osób: 4 w stanie po użyciu alkoholu i 5 w stanie nietrzeźwości.

Ile godzin trwa powrót do 0,0‰, zobaczysz w tabeli na stronie Ile promili po piwie. To tylko szacunek, a pewność daje wyłącznie alkomat.

Czy po jednym piwie można prowadzić?

Prawo wyznacza próg, ale nie mówi, ile to piw, bo to zależy od organizmu, masy ciała, jedzenia i tempa picia. Według naszego kalkulatora jedno piwo 0,5 l 5% może u kobiety ważącej 60 kg dać szacunkowo ponad 0,5‰, czyli stan nietrzeźwości. Dlatego jedyna bezpieczna odpowiedź brzmi: jeśli piłeś, nie prowadź. Wybierz taksówkę, komunikację miejską albo trzeźwego kierowcę.

Co zmieniło się w 2026 roku

• 29.01.2026: weszła w życie ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872). Zmieniła m.in. art. 42 i 43a k.k., wprowadziła obowiązkowy przepadek pojazdu od 1,5‰ (art. 44b § 1a k.k.) i surowszą grzywnę za powtórne wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. (art. 38 § 2 k.w.).
• 3.03.2026: zakaz jazdy z jakimkolwiek alkoholem dla kierowców w okresie próbnym (Dz.U. 2025 poz. 1676).
• Kodeks karny ma nowy tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1342 (ogłoszony 16.10.2026).

Sprawdziliśmy też późniejsze nowelizacje Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. 2025 poz. 1734 i 1843, Dz.U. 2026 poz. 180). Nie zmieniają one przepisów o alkoholu, które opisujemy na tej stronie.